Công khai tiêu chuẩn, địa chỉ được phép đào tạo

Tràn lan sai phạm trong tuyển sinh, đào tạo liên thông Sai phạm trong tuyển sinh và đào tạo tại Trường Cao đẳng ASEAN có hội sở tại huyện Văn Lâm, Hưng Yên mới đây khiến hàng vạn người có nhu cầu học tập nâng cao trình độ theo con đường liên thông lo âu. Theo kết luận của Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo, thì hoạt động tuyển sinh đào tạo của đơn vị này đã mắc nhiều sai phạm về thẩm quyền, địa điểm, đối tượng, chỉ tiêu tuyển sinh... Đặc biệt là hành vi liên kết đào tạo chính quy không phép, tuyển sinh, tổ chức đào tạo ngoài trường với cả đối tượng không đủ điều kiện, được thực hành nhiều lần, ở nhiều địa điểm khác nhau với nhiều chủ thể khác nhau đã vi phạm nghiêm trọng luật pháp về giáo dục. Với nhiều sai phạm nghiêm trọng đó, Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo đã kiến nghị hình thức xử lý: Dừng tuyển sinh năm 2013 đối với Trường Cao đẳng ASEAN do vi phạm Điều 5, Thông tư 57/2011/TT-BGDĐT; buộc thôi học đối với những sinh viên đã tuyển sai đối tượng, hoàn trả lại các khoản tiền đã thu của người học và chịu mọi chi phí cũng như giải quyết hậu quả (nếu có); chuyển những sinh viên đủ điều kiện trúng tuyển hệ chính quy theo quy định về cơ sở đào tạo có đủ điều kiện; xử lý vi phạm hành chính và xử lý, kiểm điểm nghĩa vụ những tập thể, cá nhân sai phạm theo quy định... Không dừng lại ở sai phạm của một trường như nói trên, mà câu chuyện đào tạo liên thông, kết liên đào tạo trong nước thời kì qua do buông lỏng quản lý đã xảy ra không ít sai phạm và hậu quả hàng vạn người học đang phải gánh chịu. Trường Đại học tư thục Hải Phòng bị xử phạt hành chính vì tuyển sinh đào tạo 225 sinh viên khóa 4 từ cao đẳng liên thông lên trình độ đại học chính quy khi không được Bộ GD&ĐT giao chỉ tiêu; Trường Cao đẳng Sư phạm Lào Cai bị xử lý do tuyển sinh đào tạo 310 sinh viên hệ vừa học vừa làm khi không được phép; Trường Cao đẳng Xây dựng số 2 TP Hồ Chí Minh vi phạm quản lý, cấp bằng sai quy định... Vi phạm trong liên kết đào tạo còn xảy ra ở cả các trường đại học có uy tín và là các trọng điểm đào tạo lớn, bởi vậy hàng vạn người học rất băn khoăn không chỉ về chất lượng đào tạo mà còn vì lợi quyền cũng như đóng góp tiền nong của họ. Việc thanh tra làm rõ những sai phạm tại các cơ sở đào tạo vừa qua có tác dụng cảnh tỉnh, qua đó chỉnh đốn công tác tuyển sinh đào tạo của các trường, các trọng tâm đào tạo theo quy định hiện hành về liên thông đào tạo. Bàn thảo với phóng viên Báo CAND, ông Phạm Ngọc Trúc, Phó Chánh thanh tra Bộ GD&ĐT cho biết: Trước nhu cầu lớn của người học, tình trạng xảy ra nhiều vi phạm trong tuyển sinh đào tạo liên thông như trên có nguyên cớ từ sự thiếu hiểu biết pháp luật, nhưng cốt là các trường không chấp hành nghiêm quy định trong khi áp lực cần nguồn thu lại rất lớn. Ngoài ra, sự kết hợp giữa cơ quan quản lý giáo dục ở Trung ương và địa phương chưa tốt tạo kẽ hở cho các hành vi sai phạm. Giải quyết các sai phạm trong tuyển sinh đào tạo liên thông phải bảo đảm quyền lợi cho các sinh viên. Lợi quyền của người học được giải quyết như thế nào? Điều mà những người có nhu cầu học tập nâng cao trình độ quan tâm, là quyền lợi của họ được giải quyết ra sao nếu các cơ sở đào tạo kiểu như nói ở trên bị phát hiện, xử lý. Ông Phạm Ngọc Trúc cho biết: Quan điểm của Thanh tra Bộ GD&ĐT là làm rõ sai phạm, đề xuất xử lý nghiêm theo quy định hiện hành. Chẳng hạn với sai phạm tại trường Đại học Tài chính nhà băng Hà Nội: Qua rà 571 hồ sơ sinh viên liên thông từ cao đẳng lên trình độ đại học năm 2012, phát hiện 141 thí sinh chưa đúng đối tượng đào tạo liên thông. Lỗi đốn là các thí sinh này tốt nghiệp cao đẳng loại trung bình, nhàng nhàng khá và chưa đủ 1 năm làm việc gắn với chuyên môn được đào tạo nhưng đã được nhà trường xét cho tham gia dự tuyển và trúng tuyển nhập học. Hình thức xử lý đưa ra là xử phạt vi phạm hành chính mức phạt 140 triệu đồng, và yêu cầu nhà trường buộc phải hủy kết quả trúng tuyển của 141 sinh viên liên thông cao đẳng lên đại học; hay như sai phạm tại Trường Cao đẳng ASEAN, đề xuất dừng tuyển sinh năm 2013 đối với Trường Cao đẳng ASEAN do vi phạm Điều 5, Thông tư 57/2011/TT-BGDĐT; buộc thôi học đối với những sinh viên đã tuyển sai đối tượng, hoàn lại các khoản tiền đã thu của người học và chịu mọi chi phí cũng như giải quyết hậu quả (nếu có)... Hàng chục sai phạm khác ở các trường đại học, cao đẳng, trung tâm đào tạo cũng được xử lý với mức chế tài na ná. Các hình thức xử lý do Bộ GD&ĐT đưa ra đối với các tập thể, cá nhân chủ nghĩa có sai phạm về pháp luật giáo dục như trên là đúng. Nhưng nó chưa thỏa đáng và còn thiếu công bằng ở chỗ: Với các cơ sở đào tạo, việc xử lý vi phạm hành chính bằng phạt tiền từ vài triệu đồng đến cả trăm triệu đồng rõ ràng là không đủ sức răn đe. Bởi với mức thu học phí của sinh viên như hiện thời, cộng với việc kết liên đào tạo ở các địa điểm ngoài nhà trường, tuyển sinh đào tạo không phép...Thì bù lại số tiền xử phạt là không khó. Điều không đảm bảo tính công bằng, chính là sai phạm thuộc về phía các trường, các cơ sở đào tạo chứ không thuộc về phía các sinh viên với nhân cách là người học. Hàng ngàn sinh viên, người có nhu cầu chính đáng học tập nâng cao trình độ từ cao đẳng lên đại học, chấp hành các yêu cầu của các cơ sở đào tạo nói trên, bỏ ra một lượng tiền không nhỏ cùng công sức, thời kì, thì lý gì họ phải chịu hậu quả của cách làm ăn gian dối trong một số cơ sở đào tạo?! Việc Bộ GD&ĐT yêu cầu các địa chỉ đào tạo có sai phạm phải chịu trách nhiệm giải quyết hậu quả nếu có là cấp thiết. Nhưng cấp thiết nhất vẫn là chất lượng đào tạo có được trên cơ sở tuân các quy định của luật pháp, trong đó đảm bảo lợi quyền chính đáng của người học với mục đích nâng cao trình độ. Để làm được điều này, theo chúng tôi việc xử lý vi phạm hành chính và một số biện pháp mà Bộ GD&ĐT đang làm là chưa đủ. Bên cạnh việc hoàn thiện ban hành các quy phạm luật pháp về liên thông tuyển sinh đào tạo, việc cần làm ngay là buộc các trường, các cơ sở đào tạo phải công khai tiêu chuẩn tuyển sinh đào tạo, chỉ tiêu tuyển sinh đào tạo cũng như giấy phép của cơ quan có thẩm quyền ngay tại cổng trường để mọi người biết thực hành; mặt khác, Bộ GD&ĐT cần công khai danh sách các cơ sở được tuyển sinh đào tạo liên thông trên các dụng cụ thông tin đại chúng, tới các trường, địa phương, để qua đó người dân tự chắt lọc các địa chỉ tuyển sinh đào tạo không chính đáng, hạn chế hậu quả bị động