Thứ Sáu, 26 tháng 7, 2013

Vinatex liệu có đúng hẹn ?

Trong một cuộc họp với báo chí, ông Vũ Đức Giang - Chủ tịch HĐTV Vinatex cho biết, số lượng nhà đầu tư quan tâm tới đợt IPO của tập đoàn rất nhiều, nhưng để chọn được đối tác có thể cùng hiệp tác và quan yếu hơn là tương trợ tốt công tác quản trị sau IPO không đơn giản, chẳng khác nào “mò kim đáy bể”.

Lỡ hẹn vì tiêu chí ?

Theo ông Giang, nguyên cớ bắt nguồn từ chính những yêu cầu của Vinatex đặt ra. Ngoài tiêu chí về vốn, Vinatex đưa ra 3 tiêu chí chọn lọc theo thứ tự ưu tiên: DN phải cùng ngành nghề, có trình độ quản trị tiên tiến, tường thị trường; Có giải pháp quản trị tài chính linh hoạt và hợp; quan tâm đến ngành dệt may và không hạn chế bởi các quy định về đầu tư.

Theo các chuyên gia, các tiêu chí này nhằm bảo đảm khi đa sở hữu, mỗi nhà đầu tư sẽ mang đến thế mạnh về quản lý công nghệ, thị trường… Đây sẽ là bàn đạp giúp ngành dệt may bứt phá sau khi chào bán cổ phần ra sức chúng.

Khi đề cập tới thời khắc Vinatex lỡ hẹn IPO, ông Giang nhận: thực tiễn qua làm việc với nhiều nhà ĐTNN thời kì qua cho thấy, không ít DN đáp ứng tiêu chí về vốn, có kinh nghiệm nhưng 2 bên chưa tìm được tiếng nói chung, chưa thống nhất được về lộ trình đầu tư dài hạn… Và điều quan trọng nhất là chưa hài hòa được ích lợi cổ đông tại DN…

Theo dự kiến khi IPO, Vinatex sẽ bán khoảng 20-30% cho cổ đông trong nước, một phần cho nhà ĐTNN, phần còn lại thì quốc gia tiếp chuyện nắm giữ. Bình luận về vấn đề này các chuyên gia trong ngành dệt may cho biết, Vinatex là DNNN có quy mô lớn, có thị trường xuất khẩu và nội địa đóng vai trò hạt nhân, dẫn dắt ngành dệt may VN. Do vậy, nếu bán một phần vốn cho DN trong nước, hay vẫn để cổ phần Nhà nước chi phối thì Vinatex khó có thể đạt được sự thay đổi lớn, nhất là việc bứt phá để tiến xa hơn như các Tập đoàn, DNNN đã cổ phần hóa.

Vậy làm sao để chọn được nhà ĐTNN gắn kết thực sự với Vinatex đưa tập đoàn trở nên DN dẫn dắt ngành dệt may? Đây là bài toán chưa có lời giải. Bài toán này càng trở thành khó hơn khi gần đây, nhiều DN Trung Quốc đánh tiếng muốn đầu tư mới hoặc mở mang nhà xưởng tại VN, với kỳ vọng tận dụng thuế suất bằng 0% khi VN tham gia hiệp nghị Đối tác kinh tế chiến lược xuyên thăng bình Dương (TPP).

“Cái khó bó cái khôn”

Theo các chuyên gia, dù được đánh giá là ngành có tăng trưởng lớn về kim ngạch xuất khẩu, có cạnh tranh ổn định ở các thị trường quan trọng như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, nhưng ngành dệt may trong nước vẫn còn quá nhiều vấn đề “biết rồi khổ lắm nói mãi”, đặc biệt với việc thực hành chuỗi cung ứng cho mình vẫn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nguyên liệu. Cho dù mạnh về khâu may nhưng lại rủi ro về phát triển vững bền, hạ tầng nguyên liệu còn thấp. Mà muốn tận dụng hiệu quả cao nhất của TPP cần có sự liên kết hữu cơ giữa các khâu để hình thành chuỗi cung ứng hoàn chỉnh từ thiết kế - nguyên phụ liệu - may - phân phối.

Một bước đi được xem là rất táo tợn nhưng nhiều rủi ro của Vinatex, đó là quy hoạch các cụm công nghiệp dệt may. Tuy nhiên, việc sắp xếp di dời không dễ dàng bởi Vinatex phải giải quyết bài toán về vốn. Với nguồn vốn dự định cho đề án này khoảng 43.000 tỉ đồng gồm vốn vay ngân hàng, vốn huy động từ nước ngoài, vốn từ tiền bồi hoàn giải tỏa cho các DN di dời và vốn tự có của DN. Nhưng trong bốn nguồn vốn này, hiện, khả dĩ vẫn là nguồn vốn từ bồi hoàn và phần nhỏ là từ vốn tự có và vốn vay. Bản chất, con số vốn 43.000 tỉ đồng có thể chỉ là ban đầu. Và như thế, nếu không phát huy được nguồn vốn vay và vốn nước ngoài thì đề án này khó mà thực hiện.

Ông Nguyễn Thanh Hải - Cty CP Đầu tư Hải Phong nhận xét, phần đông nhà đầu tư ngoại hầu không dự việc đấu giá hoặc trở nên cổ đông của những DN ngành dệt may nên thị trường cổ phiếu ngành này kém sôi động. Ngoài việc Nhà nước vẫn đang nắm giữ cổ phần chi phối, lợi thế thị trường rộng lớn thì sức hút từ ngành dệt may không có gì đặc biệt. Nếu chúng tôi có đầu tư thì việc quyết định tới tính chiến lược đên Cty hầu như không có, nên nhiều nhà đầu tư lớn tỏ ra ngại ngần khi bỏ khoản tiền lớn đầu tư vào ngành dệt may.

Những kỳ vọng

Trong thời đoạn từ nay đến 2015, chỉ tính riêng các dự án trọng điểm phục vụ cho khâu đầu tư của Vinatex đã hút khoảng 20.000 tỉ đồng.

Với lợi thế là tập đoàn lâu đời và nhiều cơ hội khi TPP mở ra sẽ là ngó lớn cho Tập đoàn Vinatex khi từng các nhà đầu tư chiến lược. Tuy nhiên, điều này có vẻ chưa đủ để hấp dẫn mạnh đối với nhà đầu tư nước ngoài. Ông Nguyễn Lam - tổng giám đốc Quỹ Đầu tư DNNVV cho biết: “Ai cũng muốn mua được cổ phần của một DN mà quốc gia nắm cổ phần chi phối”, nhưng điều này chưa đủ. Để tầng nhà đầu tư chiến lược cho mình, đã đến lúc Vinatex cần phải kết hợp nhiều nhân tố khác nữa. Tuy nhiên, việc trước hết vẫn là phải đưa ra mức giá hợp lý.

Thực tế, sau những đợt cổ phần hóa DNNN như TCty Bia - Rượu - nước đái khát Sài Gòn (Sabeco) hay Vietcombank với mức giá chừng 100.000 đồng/cổ phiếu, không ít nhà đầu tư, đã phải nếm trái đắng vì cổ phiếu giảm giá sau đó. Rồi trường hợp VietnamAirline, BIDV hoãn IPO, TCty Chăn nuôi (Vilico) IPO bị ế cổ phiếu vì các nhà đầu tư chiến lược không mấy đằm thắm khi quốc gia vẫn giữ phần nhiều vốn ở những DN này. Giới đầu tư dự đoán giá của Vinatex ở mức từ 15.000 - 20.000đ/CP. Tuy nhiên vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau về vấn đề này.

Ông Lam cho rằng, từ những trường hợp thực tiễn trên, Vinatex cần coi xét đưa ra tiêu chí cụ thể hơn, thay vì bắt nhà ĐTNN đáp ứng mọi điều kiện của mình. Nếu điều này thực hiện sớm, tôi tin rằng Vinatex sẽ hút dòng vốn của nhà ĐTNN, đón cơ hội từ thị trường TPP mở ra. Điều này rất cấp thiết cho Vinatex khi mà đầu tư vào ngành dệt và nhuộm là chiến lược quan trọng trong việc hình thành chuỗi cung ứng hoàn chỉnh của ngành dệt may tại VN, song song cũng nâng cao giá trị gia tăng và lợi thế cạnh tranh cho ngành. Trong tuổi từ nay đến 2015, chỉ tính riêng các dự án trọng tâm phục vụ cho khâu đầu tư của Vinatex đã hút khoảng 20.000 tỉ đồng, trong đó vốn chủ sở hữu cần cho đầu tư từ 7.500 - 8.000 tỉ đồng. Nên, lấy tiền ở đâu để thực hành những tham vọng của mình, có nhẽ Vinatex sẽ sớm nhận ra và tìm lời đáp khi thời điểm IPO trong quí 3/2013 đã kề cận.

Đón đầu thời cơ

Ông Mark Gillin - chủ toạ Hiệp hiệp thương mại Mỹ tại VN, cho biết hiện có khá nhiều nhà đầu tư đang và sẽ đến VN để đón đầu dịp từ TPP, nhất là trong lĩnh vực dệt may. Các nhà đầu tư muốn tận dụng VN làm bàn đạp tiến vào các nước khác.Thực tiễn, nếu VN hoàn thành thỏa thuận TPP với Mỹ và 9 nước khác, thuế 17% đánh vào hàng dệt may xuất khẩu của VN vào Mỹ sẽ được xóa bỏ.

Đón trước dịp này đầu tháng 7/2013, Tập đoàn Texhong (Hong Kong) đưa vào hoạt động tuổi 1 nhà máy sợi tại Quảng Ninh, tổng vốn đầu tư thời đoạn 1 ước lượng trên 200 triệu USD. Ngoài ra, Texhong cũng rót thêm gần 200 triệu USD để khởi công thời đoạn 2 dự án nhà máy sản xuất dệt sợi.

Na ná, Cty CP đầu tư và phát triển Thiên Nam (VN) và Cty TNHH dệt may Sunrise (Thặng Châu, Trung Quốc) đã ký phối hợp đồng liên doanh thành lập Cty CP dệt nhuộm Thiên Nam Sunrise, dự định dự án đi vào hoạt động vào cuối năm 2013. Hãng dệt Pacific của Trung Quốc, dự định mở một Cty liên doanh 180 triệu USD tại VN...


Hà Phương

Email Print

Vinatex, liên doanh, IPO, Cổ đông, tài chính, ngành dệt may